
တောင်ကိုရီးယားမှ ဂျေဂျူးလေယာဉ်မတော်တဆမှုအပေါ် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုမှာ Black Box မှတ်တမ်းများ ပျောက်ဆုံးမှုကြောင့် အရေးကြီးသော အချက်အလက်များကို သိနိုင်ခြင်းမရှိသဖြင့် လေယာဉ်ပျက်ကျမှုအကြောင်းရင်းကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သုံးသပ်ဖို့ အတော်အခက်အခဲဖြစ်နေပါတယ်။
ဒီအကြောင်းကို အဓိကအချက်များအနေဖြင့် ခွဲခြမ်းပြသပေးလိုက်ပါတယ်။
📌 Black Box မှတ်တမ်းပျောက်ဆုံးမှု၏ အရေးကြီးမှု
- Black Box လို့ခေါ်တဲ့ ကိရိယာတွင် Cockpit Voice Recorder (CVR) နှင့် Flight Data Recorder (FDR) ဆိုပြီး နှစ်မျိုး ပါဝင်တယ်။
- CVR: လေယာဉ်ဦးခန်းအတွင်းက အသံတွေ (အထူးသဖြင့် လေယာဉ်မှူးတို့ရဲ့ ပြောဆိုမှု) ကို မှတ်တမ်းတင်တယ်။
- FDR: လေယာဉ်ရဲ့ အမြန်နှုန်း၊ အမြင့်၊ အင်ဂျင်အခြေအနေ စတဲ့ ပျံသန်းမှုဆိုင်ရာ အချက်အလက်တွေကို မှတ်တမ်းတင်တယ်။
- ဂျေဂျူးလေယာဉ်၏ Black Box မှတ်တမ်းများ ပျောက်ဆုံးမှု:
- လေယာဉ်မှူးက Mayday အရေးပေါ်ကြေညာမှု ပြုလုပ်ပြီး ၁ မိနစ်မတိုင်ခင်မှာပဲ CVR မှတ်တမ်း ရပ်သွားတယ်။
- FDR မှတ်တမ်းလည်း အခြားအချက်အလက်များကို အရေးအကြောင်းကြီးဆုံးအချိန်မှာ ရပ်တန့်သွားတယ်။
🧐 လေယာဉ်ပျက်ကျမှု အကြောင်းရင်းကို စိန်ခေါ်မှု ဖြစ်လာခြင်း
- Black Box မှတ်တမ်းပျောက်သွားတဲ့အတွက် ငှက်အုပ်နဲ့ တိုက်မိမှုကြောင့် လေယာဉ်အင်ဂျင်ချို့ယွင်းသွားခြင်းဆိုတဲ့ သီအိုရီအပေါ် သက်သေထူနိုင်ခြင်းမရှိတော့ပါ။
- အရေးပေါ် ဓာတ်အားယူနစ် (APU) မနှိုးလိုက်တဲ့အကြောင်းကိုလည်း သက်သေမထွက်နိုင်ဘဲ ဖြစ်နေတယ်။
🛠 Black Box မှတ်တမ်းပျောက်ဆုံးမှုရဲ့ အင်ဂျင်နီယာနည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာ
- Recorder Independent Power Supply (RIPS):
- RIPS စနစ်ကို အသံဖမ်း CVR စက်တွင် တပ်ဆင်ထားမယ်ဆိုရင် ဓာတ်အားပျက်သွားပြီးတောင် ၉ မိနစ်ထိ အသံမှတ်တမ်းတင်နိုင်မှာ ဖြစ်တယ်။
- ဒါပေမယ့် ၂၀၁၇ မှာ စတင်အပ်နှံတဲ့ ဂျေဂျူးလေယာဉ်မှာ RIPS စနစ် မတပ်ဆင်ထားခြင်းကြောင့် အရေးကြီးအချက်အလက်များ ရရှိရန် မလုံလောက်ခဲ့ပါ။
- CVR နှင့် FDR မှတ်တမ်းများ အတွက် ဓာတ်အားပေးမှု:
- CVR သည် အင်ဂျင်က ထုတ်ပေးတဲ့ ဓာတ်အားကို အခြေခံပြီးမှတ်တမ်းတင်တယ်။
- အင်ဂျင်နှစ်လုံးစလုံး ပျက်သွားချိန်မှာ APU သို့မဟုတ် Backup ဘက်ထရီတွေက အရေးပေါ် ဓာတ်အားကို ထောက်ပံ့နိုင်ပါတယ်။
- ဒါပေမယ့် APU နှင့် ဘက်ထရီတွေ အလုပ်မလုပ်ခဲ့တဲ့အကြောင်းရင်းကို အတိအကျ သိရရန် အားနည်းချက်ရှိနေပါတယ်။
💡 ပညာရှင်များ၏ သုံးသပ်ချက်များ
- ဆီလာတက္ကသိုလ်မှ လေကြောင်းသိပ္ပံပါမောက္ခ ကင်မ်ကွမ်အီလ်
- “Black Box မှတ်တမ်းမရှိတာကြောင့် မတော်တဆမှုအကြောင်းရင်းကို သိဖို့အတွက် အင်မတန် စိန်ခေါ်မှုကြီးဖြစ်လာတယ်” လို့ သုံးသပ်တယ်။
- အရှေ့ဖျားတက္ကသိုလ်မှ ပါမောက္ခ ကွမ်ဘိုဟွန်း
- “ငှက်အုပ်နဲ့ တိုက်မိတဲ့အချိန်မှာ လေယာဉ်ရဲ့ အမြန်နှုန်း၊ အမြင့်၊ အင်ဂျင်အခြေအနေ စတဲ့ အချက်အလက်တွေ မှတ်တမ်းမရှိတာကြောင့် အကြောင်းရင်းကို သေချာဖော်ထုတ်ဖို့ ခက်ခဲတယ်” လို့ ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့တယ်။
⚠️ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအတွက် စိန်ခေါ်မှုများ
- ငှက်အုပ်နဲ့ တိုက်မိတာလား၊ ဒါမှမဟုတ် တခြားအကြောင်းအရာကြောင့် အင်ဂျင်ချို့ယွင်းသွားတာလား ဆိုတာကို သက်သေထူရန် ခက်ခဲလာတယ်။
- လေယာဉ်မှူးများ ဘာကြောင့် ချက်ချင်း ပြေးလမ်း-၁ မဆင်းဘဲ ပြေးလမ်း-၁၉ မှာ ဗိုက်နဲ့ ရှပ်ဆင်းခဲ့ရသလဲ ဆိုတာကိုမှ Black Box မှတ်တမ်း မရသဖြင့် မသိရတော့ဘူး။
- တာဝန်ရှိသူဘယ်သူလဲ ဆိုတာ အတိအကျ ဆုံးဖြတ်ဖို့လည်း အခက်အခဲ ဖြစ်နေတယ်။
📝 တောင်ကိုရီးယား အာဏာပိုင်များ၏ အရေးယူမှု
- ARAIB (Accident Investigation Board) က အချက်အလက်မရှိရင်တောင် အခြားသက်သေများကို အခြေခံပြီး စုံစမ်းဆန်းစစ်ဖို့ ကြိုးစားမယ် လို့ ထုတ်ပြန်ထားတယ်။
- ပျက်စီးသွားတဲ့ အင်ဂျင်နှင့် တောင်ပံအစိတ်အပိုင်းများကို ထပ်စစ်ဖို့ ဇန်နဝါရီကုန်ပိုင်းမှာ ဂင်ပိုလေဆိပ်ကို ပို့သွားမယ်လို့ သိရတယ်။
📌 သတိပြုရမည့် အချက်များ
- Black Box မှတ်တမ်း ပျောက်ဆုံးမှုကြောင့် အရေးကြီးအချက်အလက်များ ရှိမှုမရှိမဖြစ် လေယာဉ်ပျက်ကျမှုအကြောင်းရင်းကို သိရှိရန် အားနည်းချက် ဖြစ်လာတယ်။
- လေယာဉ်တွင်း သက်သေမှတ်တမ်းများ မရှိတဲ့အတွက် လေကြောင်းလမ်းကြောင်းစနစ်တွင် တိုးတက်မှုများ လိုအပ်နေသည်။
ဒီအကြောင်းအရာကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် သို့မဟုတ် အခြားလိုအပ်တဲ့ပုံစံမျိုး ပြန်လည်ရေးဆွဲဖို့လိုပါသလား? 😊